Het cement van de samenleving

Hayat el Kadi 26-11-2017 15:42
Categorieën: Columns

 
Het Europese Jaar van het Vrijwilligerswerk ligt alweer zes jaar achter ons, maar vrijwilligers blijven uiterst belangrijk voor organisaties. In 2011 werd door de Europese Unie een groot onderzoek gedaan naar vrijwilligerswerk. Het bleek dat 22 tot 25% van de Europeanen vrijwilligerswerk verrichten. Sport en cultuur zijn de gebieden waarin het meeste vrijwilligerswerk wordt gedaan.

Als we het hebben over vrijwilligerswerk in de zorg zie ik een aantal grote veranderingen. Met name de ouderenzorg, de verstandelijk gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg hebben een lange traditie in vrijwilligerswerk. Het zijn organisaties die midden in de samenleving staan, en vrijwilligers worden niet voor niets het “cement van de samenleving genoemd”.

De eerste verandering die ik zie is dat er minder vrijwilligers zijn die zich langdurig verbinden aan een organisatie. Je ziet hier misschien de wisseling van generaties; de jongere generatie staat er toch anders in dan de babyboomers. Er speelt van alles: verdere ontkerkelijking, meer tweeverdieners met weinig vrije tijd en meer vluchtigheid door Facebook, twitter en mobieltjes.

Dan is er de zorg zelf die veranderd is. De afbouw van de intramurale zorg heeft tot gevolg gehad dat de mensen in zorg zwaardere problematiek hebben dan vroeger. Dit betekent dat er meer gevraagd wordt van medewerkers èn vrijwilligers. Enerzijds is het mooi werk, want je kunt mensen in schrijnende situaties ècht helpen. Anderzijds kan, bijvoorbeeld, ontremd gedrag van een dementerende heftig zijn. Met name voor iemand die niet uit de zorg komt.

In veel instellingen zijn de Helpenden niveau 1 en 2 wegbezuinigd. Dit heeft vervelende gevolg gehad dat de komst van vrijwilligers een tijd lang minder positief werd bezien. Het FNV noemde de inzet van vrijwilligers een mogelijke vorm van verdringing. Gelukkig weet men inmiddels de zaken beter te scheiden en worden vrijwilligers weer met open armen ontvangen.

Als bemiddelaar van verpleegkundigen en verzorgenden hoor ik veel verhalen over wat cliënten in de praktijk tekort komen. In de ouderenzorg is het soms inderdaad schrijnend. Ouderen missen wat neuropsycholoog Eric Scherder noemt een “verrijkte omgeving”. Een leefomgeving die stimulerend is, waarin prikkels aanwezig zijn waardoor ze in beweging komen.

Een verrijkte omgeving betekent dat er mensen zijn met wie je kunt praten, met wie je samen dingen doet. Als de drukbezette, tweeverdienende kinderen op afstand zijn en eenzaamheid op de loer ligt kunnen vrijwilligers deze rol als geen ander vervullen. Door te gaan wandelen met ouderen, door mensen naar een uitstapje te rijden en begeleiden, door een luisterend oor te bieden aan een stervende.

Matchpartner heeft in het kader van het 15-jarig bestaan een aantal ideële projecten opgezet. Eén daarvan is dat wij vrijwilligers zijn gaan werven voor een aantal ouderenzorginstellingen en een hospice. Inmiddels zijn er twaalf vrijwilligers gestart.

Hieronder leest u de openstaande vacatures voor vrijwilligers. Wij gaan ook volgend jaar verder met de werving. Want een samenleving kan niet zonder cement.

Hayat el Kadi
Op persoonlijke titel geschreven

Buschauffeur B-rijbewijs Leiden

Vrijwilligers Hospice Oegstgeest

Bewegingsvrijwilligers Leiderdorp

Vrijwilligers Dementiezorg Voorhout

Bewegingsvrijwilligers Woubrugge

Medewerker Ouderbegeleiding Voorhout

Vrijwilligers Ouderenzorg Leiden

Reacties (4)

Herman Roovers 1-12-2017 12:20
Ik kan mij het gevoel van Nancy en Marjolein wel voorstellen. Inmiddels heb ik juist via het vrijwilligerswerk mijn vaardigheden op peil kunnen houden en mijn netwerk verbreed. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een (tijdelijke) baan. Als P&O-er schrijf ik nu blogs over vrijwilligerswerk zie https://www.expand.nl/nl/1564/hr-blog/vrijwillig-maar-niet-vrijblijvend-wat-doet-hrm-voor-vrijwilligers
Peter Bos 29-11-2017 10:37

Beste Hayat,

ik ben het met je eens dat vrijwilligers alle lof en eer verdienen. Hun werk is nuttig en zonder hen zouden b.v. sport verenigingen krakend tot stilstand komen, maar ook andere sectoren zijn steeds meer gaan vertrouwen op vrijwilligers.

Van oudsher melden vrijwilligers zich aan waar zij menen nuttig te kunnen zijn. Dat is goed, het karakter van vrijwilligerswerk is echter aan het veranderen op het moment dat de overheid bewust vrijwilligers gaat werven en inzetten. Vrijwilligers kosten niets en waar mensen ingezet worden om weg bezuinigde functies te gaan vervullen denk ik dat een grens overschreden is. Stel je eens voor dat jouw functie voortaan door een vrijwilliger vervuld zal gaan worden.

Ik kan mij niet voorstellen dat b.v. Matchpartner belangenloos vrijwilligers gaat werven. Daar zal ongetwijfeld een verdien model  tegenover staan. Vrijwilligers moeten vrijwillig komen en niet door wervingbureaus. In een tijd waarin we miljoenen werkzoekenden hebben die voor een groot deel gratis geld voor niets doen krijgen, kan het gewoon niet goed zijn dat er dan talloze mensen werk verrichten,  waar ze niet voor betaald krijgen. Dit stelselmatig, door de overheid aangemoedigd, professioneel aanzuigen van vrijwilligers is de doodsteek voor de economie.

Van wie zijn inkomen moeten straks alle uitkeringen betaald worden? als de ene helft niets zit te doen thuis met een uitkering en de andere helft onbetaald vrijwilligers werk. Ik ben niet tegen vrijwilligers werk, zoals bij verenigingen en sommige zorg functies. ook kan vrijwilligerswerk een mooie opstap zijn voor een betaalde baan, maar een overheid die bewust vrijwilligers probeert in te zetten ter vervanging van professioneel opgeleiden en wat mij betreft bezig met een sterfhuisconstructie.

Kunt u reflecteren op de economische effecten van het toenemende vrijwilligerswerk tegenover steeds verregaande bezuiniging in diverse betreffende  sectoren?

  • wat zijn de effecten van het steeds verder afschaffen van betaalde functies
  • hoe kan hierbij gekeken worden naar het veries aan deskundigheid.
  • hoe groot zullen de effecten zijn van het kapitaal verlies.
  • waar zit er een einde aan hoeveel vrijwilligers er ingezet kunnen worden.
  • hoeveel werklozen kunnen we een uitkering blijven geven tegenover het verdwijnende aantal betaalde banen
  • hoeveel banen kunnen we nog wegbezuinigen voordat de belasting en premie betaling zover onderuitgaat dat er nog harder bezuinigd moet worden.

Peter Bos

Nancy 29-11-2017 10:26
Helaas wordt steeds meer voorheen betaald werk nu ook door vrijwilligers gedaan....
marjolein 29-11-2017 10:07
Met alle respect, ik ben wegbezuinigd met de crisis. Lang daarvoor al deed ik vrijwilligerswerk. Toen ik in de uitkering echter dat niet meer mocht doen, maar elders wel ander vrijwilligerswerk gedwongen werd te doen, besloot ik, na het vinden van een baan, nooit meer vrijwillig mijn krachten in te zetten.

Immers, gedwongen is niet vrijwillig. En werkelijk vrijwilligerswerk wordt niet op prijs gesteld, gezien het feit dat wat ik al deed niet meer mocht, maar juist iets heel anders moest doen. Welke gek dat zinvol acht weet ik nog niet. Ik heb nu een flutbaantje, ben nog werkzoekend, maar gratis werken is er definitief niet meer bij.

Reageer